True or not true, that’s the question.

Als Grote Zus iets op internet ziet staan, dan is het waar. Als Grote Zus een berichtje binnenkrijgt via twitter of whatsapp, dan is het waar. Als Grote Zus iets op tv ziet, dan is het waar. Nou zou ik dus kunnen vinden dat Grote Zus erg goedgelovig is, maar het lijkt me dat dat wat kort door de bocht is. En daarbij: je moet als kind toch eigenlijk nog kunnen vertrouwen op de waarheid nietwaar?

Ik probeer Grote Zus daarom wel wat te sturen. Ik zeg haar dat ze gezond kritisch mag zijn en dat ze zeker niet zonder meer alles moet geloven. Maar ik zeg haar ook dat ik helemaal begrijp dat het af en toe zo ontzettend moeilijk is om in deze snelle maatschappij waar van onwaar te herkennen en om je eigen mening te vormen, los van dat wat je op internet/tv/je smartphone allemaal ziet/hoort/leest. En los van wat de groep denkt te weten. Ook dat nog. Verdraaide moeilijk is dat.

Zelf vind ik het vaak ook erg moeilijk om waar van onwaar te scheiden. De gekte die (social) media af en toe te weeg brengt en het (doelbewust) verdraaien van de waarheid maakt dat je alle kanten opgeslingerd kunt worden.

Gisteren werd er op twitter een foto geretweet van een Syrisch jongetje dat tussen de twee graven van zijn ouders lag te slapen. Een heel aangrijpende foto:
pwas.

Maar wat bleek: niets van waar. De foto was onderdeel van een kunstproject, iemand had de betreffende foto ‘geleend’ en er het labeltje ‘Syrische jongen slaapt tussen zijn ouders’ aangehangen en de foto vervolgens via social media verspreid: een ware hoax dus. Tenminste, dat moeten we nu dus maar geloven zoals hier en hier wordt geschreven. Al wordt dat geloven wel wat gemakkelijker gemaakt door de foto die ook getoond werd:
ho-2.

Los van het feit dat er verschrikkelijke dingen gebeuren in Syrië (en vele andere delen van de wereld) en dat dat uiteraard ook aan de wereld getoond moet worden, vind ik het door zulke zaken af en toe verdraaide moeilijk om te ontdekken wat er nu wel of niet waar is. En om vervolgens een gefundeerde mening te vormen.

Tegelijkertijd denk ik dat dat eigenlijk voor alles geldt wat je niet uit de eerste hand meemaakt (als je ook in dat geval überhaupt een gefundeerde mening kunt vormen).  In 2006 schreef ik al dat ik de ‘macht van de media‘ af en toe doodeng vindt. Inmiddels zijn er sinds die tijd miljoenen ‘journalisten’ bijgekomen die op social media hun waarheid (gemeend, ongemeend, opruiend of wat de achterliggende gedachte ook mag zijn) verkondingen waarmee het dus steeds moeilijker voor iemand wordt om ‘de eigen waarheid te bepalen.

18 gedachten over “True or not true, that’s the question.

  1. Pingback: Mea Culpa, klok en klepel | Wiebeltjes

  2. Nou inderdaad zo nu en dan op Facebook wat een bagger daar langs komt. Of dan weer zo’n raar spelletje met van die gekke zinnen. Feliciteer je iemand die zwanger is en denk je goh wat leuk voor haar. Blijkt het weer een of ander raar spel te zijn waar ik dan ook weer aan mee zou moeten doen. Soms denk ik weg met al die zooi maar er zitten ook leuke kanten aan. Maar soms weet je echt niet wat waar en flauwekul is.

  3. Ik denk maar zo; De soep wordt nooit zo heet gegeten als die wordt opgediend. Daarbij kan ik alleen in mijn eigen omgeving een oogje in het zeil houden en dan nog alleen als het gaat om misbruik of geweld met kinderen en dieren.
    Groetjes, Ria

  4. ´De waarheid´op social media… Ik heb regelmatig het gevoel dat iets een hype is, of dat een bepaalde mening bijna moet omdat je anders uit de toon valt. Maar erger is nog wanneer je het niet door hebt wanneer je mening langzaam wordt gevormd door hetgeen wat al die mensen op internet maar roepen.
    Het heeft ook best lang geduurd voordat ik besefte dat zelfs het journaal niet altijd te vertrouwen valt. Laat staan dat zo´n jonge meid die kritische blik al kan hebben. Ik zeg heel vaak tegen mijn kinderen dat iets niet waar hoeft te zijn, ook al vindt een hele groep dat iets zo is. En dat ze hun eigen mening moeten vormen. Maar of ze al zover zijn dat ze dat in praktijk kunnen brengen? Ik denk dat dit nog wel even zal duren.

  5. Ik ‘geloof’ niet zo gauw iets, deel dergelijke dingen op fb bijna nooit en leer mijn kind vanaf dat ie kan lezen dat reclame vaak niet waar is en ook andere dingen die je vindt op internet ed. niet…
    Maar ik geef toe: tis lastig het kaf van het koren te scheiden tegenwoordig. Wij hadden alleen een krant en hoe weinig kritisch waren we daar zelf over vroeger als je terugdenkt?

  6. Het is inderdaad erg lastig om het onderscheid te maken, voor kinderen al helemaal maar ook voor ons is het soms maar moeilijk. Ik heb ook ergens altijd het gevoel dat we door de sociale media worden gemanipuleerd en nooit helemaal de waarheid krijgen voorgeschoteld. Dus ja, ik ben best wel afwachtend en niet echt goedgelovig ingesteld…

  7. Dat is heel lastig ja, helemaal eens. Zeker als je een puber bent..

    Aan de andere kant, die enorme berg “journalisten” en het internet maken het misschien wel lastiger om te zien wát de waarheid is, maar je wilt ook geen oostduitse toestanden met één zeer gecensureerde mening. Om het andere uiterste maar even te noemen.

  8. Ik ben het wel met je eens. Hoe kun je trouwens een mening vormen als je niet zeker bent dat je over de juiste feiten beschikt?

  9. Het is ook allemaal lastig… En mensen schijnen het leuk te vinden andere op het verkeerde been te zetten…

  10. Eng he. Ik vind het allemaal best eng soms. En opgroeien in deze tijd is volgens mij moeilijker dan voor ons destijds.

    Maar ik hoor het ook van vriendinnen hoor, hun puberkinderen hebben precies hetzelfde

    gr ELise

  11. Als je dit interessant vind is het boek ‘Het zijn net mensen’ van Joris Luyendijk echt een aanrader. Het eerste deel is zijn verhaal als correspondent in de Arabische wereld, het tweede deel gaat meer over hoe de media werken. Reuze interessant en vlot geschreven.
    Van dezelfde schrijver is ook ‘Je hebt het niet van mij, maar…’ een interessant boek over hoe nieuws rondom het binnenhof werkt, met alle lobbyisten, voorlichters etc.

  12. Ja, dat klopt! Daarom des te belangrijker om onze kinderen mee te geven kritisch te zijn. Fijne week!

  13. Ik vind het ook al moeilijk om waar en onwaar te onderscheiden. Dan moet het voor jongeren helemaal lastig zijn. Goed dat je hierover schrijft.

  14. Hoewel ik niet eens héél goed ben met mijn PSP programma kan ik regelmatig dingen laten zien die totáál anders zijn dan ze lijken. Misschien is dat wel mede de oorzaak dat ik me door dat soort mediahypes niet laat provoceren.
    Ik realiseer me héél goed dat men me tegenwoordig kan “laten zien” wat men me “wil laten zien, maar ik ben natuurlijk geen tiener meer en ben nog opgegroeid zonder al die opjuttende media.
    Het is voor de “media” hun boterham…. maar de “verspreiders” zijn natuurlijk nét zo schuldig aan dit soort hypes, zonder “doorgifte”staan de media immers machteloos. Het klakkeloos aannemen en doorgeven van dit soort dingen ligt dus niét alleen aan de media maar ook aan de veelal sensatiebeluste medemens!
    Ook “het willen laten zien hoe sociaal betrokken men wel is” terwijl men niéts uit eigen ervaring weet is te triest voor woorden.
    Ik ben bang dat er te weinig moeders zijn als jij, die proberen alles wat te relativeren en betrokkenheid proberen te beperken tot controleerbare feiten, maar dat is ook moeilijk als je er zélf al niet doorheen kunt kijken .
    Grote Zus boft met haar moeder!

  15. Ik ben het helemaal met je eens. De media hebben een enorme en té grote macht. Ze kunnen álles verdraaien. Als je b.v. levende beelden ziet van rellen in de straten van Jerusalem, dan gaat het over éen toegangsweg in de uren van 14.00 tot 17.00.
    Om 14.00 uur gaan de scholen uit en gooien de kinderen”stenen” naar de soldaten en politie, wat dan weer escaleert; om 17.00 gaat iedereen naar huis om te eten. Alles rustig. Maar waar staat de cameraploeg? Juist!

Reacties zijn gesloten.