Geachte heer M.

Apart, dat is het beste woord dat bij me opkomt als ik in één woord ‘Geachte heer M.‘ zou moeten beschrijven. Waar gaat dat nieuwste boek van Herman Koch over?

In Geachte heer M. – het langverwachte nieuwe boek van Herman Koch – had de eens zo gevierde schrijver M. zijn grootste succes met een roman over de geruchtmakende verdwijning van Jan Landzaat. Deze leraar geschiedenis verdween na een korte affaire met een bloedmooie leerlinge, en werd voor het laatst gezien bij het vakantiehuisje waar zij met haar nieuwe vriendje verbleef. De roman was een bestseller en betekende M. s internationale doorbraak, maar nu, aan het eind van zijn carrière, raakt hij steeds meer in de vergetelheid. Maar niet bij zijn mysterieuze benedenbuurman, die M. scherp in de gaten houdt.

Wat heeft hij met de verdwijningszaak te maken? Met vlijmscherpe pen vertelt Herman Koch het intrigerende verhaal van een aftakelende schrijver, twee verliefde tieners en een verdwenen leraar. Door de bestseller lijkt hun lot voor eeuwig met elkaar te zijn verbonden.

Op de schrijfstijl valt, vind ik, niets af te dingen. Koch schrijft goedlopende zinnen in een plezierige cadans. Maar het boek zelf gaf me een wat ongemakkelijk gevoel. Wat een onsympathieke personages zeg. Bah!

En Koch pent in die goedlopende zinnen de meest nare dingen neer. Ik vind hem ook zeer laatdunkend doen over de schrijverswereld en over, met name, middelbare school leraren. Wat zou zijn bedoeling zijn achter al die denigrerende houding? Of zou hij zich beroepen op het ‘vrije auteurschap’?

Ook bijna alle kinderen in het boek zijn onsympathiek, egocentrisch en gehaaid. De ‘grappen’ die ze uithalen. Bah! Is de meneer M. in het boek nu wel of niet Harry Mulisch? Geen idee, al lijkt het er verdacht veel op. Niet voor niets staat er vooraan in de roman de volgende tekst: Iedereen die zichzelf of anderen in een of meerdere personages uit dit boek meent te herkennen heeft waarschijnlijk gelijk. Amsterdam is een bestaande stad in Nederland. Dat vind ik dan weer wel humor.

En waarom nou toch de heer M. en een zekere meneer N. (Nooteboom?) laten vechten op het boekenbal? Apart! Dus nee, ik weet niet wat ik van het boek moet vinden, al ben ik tegelijkertijd wel onder de indruk van de schrijfstijl.

Een interessant stukje vond ik dit:

‘Misschien moeten we eerst het begrip “tolerantie” herdefiniëren,’ zei hij. ‘Want wat betekent het eigenlijk dat je tolerant bent? Dat je andere mensen tolereert? Mensen met een andere huiskleur, met een afwijkend geloof, mensen met oorringetjes en tatoeages, evengoed als vrouwen met een hoofddoek, mensen met een andere seksuele geaardheid. Maar er valt helemaal niets te tolereren. Door het woord “tolerantie” te gebruiken stel je jezelf op een hoger plan dan de personen die je tolereert. Tolerantie is alleen mogelijk vanuit een diepgeworteld superioriteitsgevoel. Daar heeft het ons Nederlanders eeuwenlang niet aan ontbroken. Wij voelden ons beter dan de rest van de wereld. Maar nu klopt de rest van de wereld opeens bij onze grenzen aan en neemt onze huizen en buurten in bezit. Tolerantie is opeens niet meer voldoende. De nieuwkomers lachten ons uit om onze tolerantie en zien het vooral als een teken van zwakte. Wat het uiteindelijk natuurlijk ook is.’

ghm

12 gedachten over “Geachte heer M.

  1. Ik ga bovenstaande dus niet lezen.
    Geen idee wat erin staat, maar heb het boek, en de eerste boeken van hem vond ik geweldig. Fijne schrijver.

  2. Ik heb alleen Het Diner gelezen. En eigenlijk om er samen met mijn dochter een bewerking voor haar leesdossier voor te maken. Het las als een trein moet ik toegeven, maar het vervolg ga ik zeker niet lezen. Wat je schrijft over dit boek trekt me ook niet. Zeker niet als het in de sfeer van Harry M. gaat. Ook zo’n zelfingenomen ziel, die op zijn 17e al wist dat hij een genie was…

  3. Vreemd, hoe leuk ik Herman ook in Jiskefet vond, ik heb nooit wat van hem gelezen. Een soort natuurlijke tegenzin. Dat ik denk: weer zo’n gemakkelijk stuk leesvoer dat er gretig in gaat bij de massa. Vast een heel foute gedachte maar ik heb hem en daarom lees ik hem niet, temeer ook daar er vrachten goede literatuur zijn die hun sporen al bewezen hebben. Én de Donald Duck natuurlijk. En dan is er nog de weblog met zijn 50 linken. Nee, mijn dag komt wel om en dan reken ik de tuin nog niet eens mee. :-)

    Veel leesplezier Mrs T. Lezen is zo heerlijk. Waar kun je je anders zo fijn in verliezen?

  4. Hm, ik twijfel nu dus of ik deze wel wil lezen. Ik lees toch om me prettig te voelen en als het alleen maar naar en negatief is…

  5. Ben niet zo’n fan van Herman Koch, maar dit lijkt me toch wel interessant. Vooral die ‘mogelijke’ links naar de echte personen…

  6. Dat stukje over tolerantie, dat is zeker interessant.
    Zelf vind ik het maar een raar begrip ‘tolerantie’, mijn idee ligt in de lijn met wat jij aanhaalt.
    Mijn school is een IB-school (in worden) en wij volgen het PYP (primary years programme). De leerlingen worden geassesst op 12 houdingen (attitudes), waaronder dus tolerantie. Daar heb ik wel eens discussies over gehad; want hoe laat een 4-jarige tolerantie zien? En tolereren betekent in mijn ogen dat je ‘er mee kan leven’, maar dat je het niet per se accepteert of respecteert.

    En het boek an sich? Ik houd niet zo van Koch.

Reacties zijn gesloten.