Philips-meisje van kamp Vught

Een juweeltje, ik kan niet anders concluderen. Wat heeft dit boek véél indruk op me gemaakt. Ik ben sowieso geïnteresseerd in de WOII en bezocht twee jaar geleden Kamp Vught waar ik ook wel wat las over de rol van Philips in het kamp. Dat er een boek geschreven is over een van de vrouwen die destijds voor Philips werkte zag ik laatst op tv en uiteraard wilde ik vervolgens het boek lezen. Waar gaat ‘Philips-meisje van kamp Vught‘ over?

Juni 1943. In Kamp Vught wordt de Joodse tiener Gerda Nothmann door het elektronicaconcern Philips uitgekozen om in hun werkplaats binnen het prikkeldraad kriegswichtige radiobuizen te maken. Zo komt zij bij het Philips-Kommando terecht, een selecte groep gevangenen waarvan het kleine aantal Joodse werkers lange tijd vrijgesteld kan worden van transport. Als de verlegen en onhandige Gerda na een jaar toch wordt gedeporteerd, samen met vierhonderd andere Joodse vrouwen, blijkt haar nieuwe identiteit van ‘Philips-meisje’ haar redding in Auschwitz. Voor elektronicagigant Telefunken gaat zij weer radiobuizen maken. Na een bijna fatale dodenmars komt ze in Zweden weer op krachten. Zonder familie overgebleven, vertrekt Gerda in 1946 naar Amerika. Sanne van Heijst maakte voor het schrijven van dit levensverhaal gebruik van Gerda’s eigen oorlogsherinneringen, die in dit boek opgenomen zijn. Uit de brieven die de ouders Nothmann hun dochter tussen 1939 en 1943 schreven, reconstrueert zij het trieste lot van Gerda’s in Berlijn achtergebleven familie. Met naoorlogse familiedocumenten schetst zij Gerda’s Amerikaanse leven, waarin haar oorlogsverleden geleidelijk een steeds grotere rol gaat spelen. Voorts werpt zij nieuw licht op de betekenis van Philips voor de overleving van Gerda en veel van haar lotgenoten.

Sanne van Heijst heeft een zeer plezierig leesbaar relaas geschreven over het leven van Gerda. En wat een veelbewogen leven was dat zeg. Het feit dat het gebaseerd is op ware feiten en op de persoonlijke aantekeningen van Gerda maakt het boek nog indrukwekkender. Wat het boek echter nog veel en veel interessanter maakt is de vele informatie die je krijgt na het verhaal. Achtergrondinformatie over kamp Vught, over Philips, over wat er gebeurd is met een deel van de personages in het boek en dergelijke. Ook toegevoegd zijn de persoonlijke memoires van Gerda. Maar wat wellicht nog het meest indruk op mij maakte zijn de opgenomen brieven die de ouders van Gerda vanuit Berlijn naar hun dochter stuurden. Wat een mooie, kwetsbare, wijze en dappere woorden schreven zij. Ik werd er gewoon koud van. Temeer omdat je weet wat hun lot uiteindelijk zou zijn, terwijl uit de brieven telkens weer hoop en vertrouwen sprak.

Zeer, zeer indrukwekkend! Echt, je moet dit boek lezen.
20160825_155321

Vakantieboeken 2

En in dit logje komen dan dus de absolute 5-sterren boeken. Of 10-sterren zo je wilt. Prachtige boeken die je gewoon gelezen MOET hebben. Echt.

De ‘winnaars’ van deze vakantie zijn dus zonder enige twijfel ‘Kamer‘ en ‘Parnassia‘.

Kamer → Het is Jacks verjaardag, hij wordt al vijf. Jack leeft met Mam in Kamer, waarvan de deur op slot zit. Kamer heeft alleen een dakraam en is elf vierkante meter groot. Jack is dol op televisie kijken; Dora de Explorer is zijn vriendin, maar hij weet dat wat hij op televisie ziet niet echt is. Alleen hijzelf is echt, en Mam, en de dingen in Kamer. En Ouwe Nick die s nachts vaak komt. Dan zit Jack in de kast en kraakt het bed. Op een dag vertelt Mam hem dat er buiten Kamer ook een echte wereld is. Een wereld waarmee Jack na hun ontsnapping zal kennismaken.

Ik zag laatst de film en las vervolgens het boek en dat boek was zo verschrikkelijk mooi! Echt, zo mooi geschreven. Volledig vanuit het oogpunt van de vijfjarige Jack met al zijn woordverhaspelingen en gedachtensprongetjes, maar wat ongelooflijk prachtig. Echt. Lezen. En dan daarna de film kijken. Al denk ik eigenlijk dat ik het in de betere volgorde gedaan heb want de film valt wellicht zelfs tegen als je eerst het boek las. Nu ging het wat mij betreft in stijgende lijn.

Parnassia → Het is 1942 en de jodenvervolging in Nederland wordt steeds grimmiger. De kleine Rivka duikt onder bij een domineesgezin in Zeeland. Wanneer na de bevrijding haar vader op de stoep staat, herkent ze hem niet meer en blijft ze in Zeeland. Als ze later zelf kinderen krijgt, komt er een stroom aan onderdrukte gevoelens en herinneringen los, met als resultaat dat ze afstand neemt van haar
gezin. Jaren later vertelt Rivka haar dochter Sandra hoe het zo ver heeft kunnen komen dat zij haar kinderen in de steek liet zonder ooit nog om te kijken.

Een zeer aangrijpend en ontroerend boek. Prachtig in al zijn rauwheid. Indrukwekkend om te lezen hoe slachtoffers van WOII hun verdere leven probeerden te leven, daar niet altijd in slaagden en de onbedoelde schade die ze hun kinderen (en vervolgens kleinkinderen) soms toebrachten.

20160809_000601_resized 20160803_231442_resized

Helaas dus maar twee echte ‘5 sterren boeken’ maar samen met de boeken van het vorige logje kan ik toch wel zeggen dat ik een prima mix van boeken gelezen heb.

Welk boek las jij deze vakantie dat je mij ten zeerste aan wilt raden?