Aan de andere kant – Overloon & Ysselsteyn

Ik heb deze week vakantie (een soort van noodgedwongen, want ik heb veel te veel uren staan en die moet ik opnemen van mijn leidinggevende dus dat doe ik dan maar terwijl ik weet dat ik daar volgende week enorm veel last van heb en daardoor weer automatisch extra uren moet draaien, maar hé, dat snapt zo’n leidinggevende dan weer niet maar dat allemaal geheel terzijde) en gisteren had Mr. T. ook vrij want dat heeft hij altijd op maandag (en omdat Mr. T. dan altijd alle was wegstrijkt deed ik dat al op zondag terwijl Mr. T. kantinedienst draaide want ik had voor gisteren een fietstochtje in gedachten maar ook dat geheel terzijde) dus reden we gisteren samen, met de fietsen achterop de auto, naar Overloon.
We gingen de fietstocht ‘Aan de andere kant’ fietsen al had ik die wel wat ingekort (van 60 kilometer naar ongeveer 45 want dat is voor Mr. T. voldoende heuptechnisch en derrièretechnisch gezien). De boodschap van de fietstocht? Bekijk de oorlog ook ‘ns van ‘de andere kant’ want ook daarvoor zou inmiddels ook ruimte moeten zijn. Ik denk dat dat kan, maar dat is voor mij misschien gemakkelijk gezegd omdat ik de oorlog natuurlijk niet mee heb gemaakt. Het is echter wel zo dat mijn schoonvader (96), een Joodse vrouw (88) (ondergedoken tijdens de oorlog en haar vader is vermoord) die ik ken en zelfs de WOII-veteranen die ik ontmoet diezelfde mening hebben. We zullen het nooit vergeten, maar er moet/mag ruimte zijn voor ‘vergeving’ en dialoog.
Zo kom je onderweg bovenstaande banken tegen. Helaas is de foto niet heel goed, maar linksboven in de hoek staat ‘Aan de andere kant’ gebrand en ik vind dit een mooie symboliek. Die lange bank die doorsneden wordt door de wand, met daarin meteen letterlijk en figuurlijk ruimte voor een gesprek.

Hierboven het eerste monumentje dat we tegenkwamen. Overloon viert momenteel 75 jaar bevrijding en het verbaasde me enorm om te zien hoeveel onkruid er bij het monument was. Dát was mij niet overkomen hier in onze gemeente. Ik werd er zelfs een beetje nijdig van. Oorlogsmonumenten horen er eigenlijk altijd netjes bij te liggen, maar zeker in periodes dat er herdenkingen zijn moet het onderhoud (tijdelijk) opgeschroefd worden. Maar hé, wie ben ik?
Het bovenstaande monument greep me zo naar de keel. Een moeder en haar vijf kinderen: in één klap weg. De waanzin van oorlog!




In Ysselsteyn kom je vervolgens langs het Duitse oorlogskerkhof. Ik zou zeggen, lees vooral even de link en dan het kopje onder Kapitein Timmermans. Het lijkt me dat de titel van de fietstocht ‘Aan de andere kant’ daar voldoende uitgelegd wordt. Hoe bijzonder is het dat Timmermans in 1948 al op die manier in het leven stond?
Mr. T. en ik liepen over dat kerkhof rond en werden er stil en verdrietig van: 31.598 graven met voornamelijk Duitsers (ook 550 Nederlandse SS’ers/NSB’ers). Die Nederlanders maakten destijds een bewuste keuze door de kant van de Nazi’s te kiezen, maar voor hoeveel van die Duitse jonge jongens gold dat ze geen keuze hadden? Of naar het front of geëxecuteerd worden in verband met dienstweigering?
Maar sowieso, honderden en honderden kruisen, rijen dik, zo ver als je kunt kijken. Hier kwam ‘Aan de andere kant’ wel heel duidelijk naar voren wat mij betreft. De waanzin van oorlog!

De fietstocht leidde ook langs oorlogskerkhoven in Overloon en Venray. En al zijn die veel kleiner, je weet wat deze mannen gedaan hebben voor onze grootouders, ouders en daarmee voor ons en dat verdient een eeuwigdurend respect en evenzo lange aandacht wat mij betreft.

Albert Schweitzer zei het ooit ‘Soldatengraven zijn de grootste predikers voor vrede‘ en wat heeft die man daarmee gelijk. En wat zou ik graag willen dat iedereen dat snapte. Wat zou ik graag willen dat vooral de mannen die op dit moment in sommige landen aan het roer staan dat snappen! Oorlog hoort in het museum!
De fietstocht voert de fietser ook dwars door het museum in Overloon en dat is een bijzondere gewaarwording. Als je door het museum fietst dan passeer je banieren met daarop een rennende geallieerde soldaat die neergeschoten wordt: op de laatste banier ligt hij (dood?) op de grond. Dat maakte op mij heel veel indruk, ik werd er echt door geraakt. Aan de andere kant (daar heb je hem weer) van de banieren staat een rennende Duitse soldaat. Op de laatste banier ligt hij ook (dood?) op de grond. Heel confronterend. De waanzin van oorlog!
Er gebeuren de laatste tijd sowieso heel mooie dingen vind ik. Al is het natuurlijk raar om ‘mooi’ te schrijven als het over zoiets verschrikkelijks gaat. Er zijn veel persoonlijke verhalen opgetekend die het verleden moeten borgen, en er worden meer en meer gezichten bekend van onze bevrijders van vroeger. Heel belangrijk denk ik, want op het moment dat je een gezicht voor je ziet, dan is het veel minder abstract en komt het des te meer binnen.
Bijzonder om in Overloon het verhaal tegen te komen van een gebeurtenis hier amper 4 kilometer vandaan.
De fietstocht voerde uiteraard langs veel beladen dingen, maar was vooral ook heel mooi. We hadden prachtig weer en hebben het grootste deel van de tocht zonder jas gefietst, heerlijk geluncht en lekker gekletst.

12 gedachten over “Aan de andere kant – Overloon & Ysselsteyn

  1. Fijn dat jij het hier ook onder de aandacht brengt, want inderdaad, er is niet enkel “onze” kant, geen puur zwart-wit goed vs. kwaad.
    Die bank met die in cortenstaal uitgesneden figuur is echt héél mooi gedaan!

  2. Dat was een indrukwekkende tocht. Mijn vader was nog maar een kind tijdens de oorlog. En hij heeft veel dingen gezien die kinderen niet horen te zien. Maar hij zei altijd dat de meeste Duitsers ook maar gestuurd werden. Zij waren ook slachtoffer. Oorlog hoort inderdaad in een museum. Dat zou mooi zijn. Helaas zie ik het niet gebeuren.

  3. I n ’42 geboren dus de oorlog niet bewust meegemaakt, Henk wel, van ’36 maar we zijn geen van beiden heel erg met gedenken bezig.
    Wel had Henk Duitse vrienden toen ik hem leerde kennen en de les die deze fietstocht moet leren hebben wij beiden van huis uit meegekregen, van ouders die in de oorlog een jong gezin hadden en ermee moesten dealen maar zich ook realiseerde dat ook bij de vijand jonge mannen vaak geen andere keuze hadden dan “gehoorzamen of zelf voor een vuurpeloton”.
    Oorlog wordt niet uitgelokt door mensen als jij en wij maar door mensen die er zelf belang bij hebben en dat is ook de reden dat ik wat minder met al dat herdenken heb. Maar ik ben met je eens dat gedenktekens en oorlogsgraven goed onderhouden moeten worden.

  4. Wat een bijzondere tocht. Mijn beide ouders hebben de oorlog meegemaakt, mijn moeder niet bewust, ze werd geboren vlak voor het begin in 1940, maar mijn vader, die twee jaar ouder was, kreeg er meer van mee, vooral de honger, altijd honger.
    Maar ook aan de andere kant was het leven hard, voor moeders daar die ook achterbleven met hun kinderen en ook gebrek aan alles hadden. Oorlog ontwricht zo veel en maakt zo veel kapot.

  5. Heerlijke blog, ik ken het monument van die bank niet. Die ander wel en idd slordig. Jammer ook dat er toch weer niemand naar kijkt. Het fietspad door het museum vind ik werkelijk geweldig! En dat de Duitsers het doet me zoveel om daar te lopen, net als Lommel waar er ook zoveel liggen.

  6. Ik ‘geniet’ steeds van jouw verhalen over de Tweede Wereldoorlog. Vorig jaar zijn we naar het museum in Overloon geweest. Dat was echt zo’n 40 jaar geleden dat ik daar met mijn ouders was en alleen enkele tanks buiten in de bossen zijn nog hetzelfde, de rest is compleet veranderd maar zeer interessant en indrukwekkend.
    Als tip dit http://www.duitslijntje.eu/content.asp?kid=10009512, maar ik vrees dat je dit al wel kent?

  7. Ja, inderdaad, de waanzin van de oorlog.
    er was een stukje herkenning voor mij, want die genoemde moeder met 5 kinderen was een tante van mijn vader en tevens hun buren.
    Op het moment van de granaatinslag was mijn vader niet thuis en toen hij bij thuiskomst het provisorische graf vond met daarop “here lies a mother and 5 of her children” heeft hij even gedacht dat het zijn eigen moeder betrof.
    Dat heeft hem toen behoorlijk aangegrepen!
    Het gezin stond gepakt en gezakt klaar voor evacuatie en de oudste dochter werd naar binnen gestuurd om vader te halen zodat ze konden gaan, zij en haar vader waren de 2 overlevenden van het gezin…..
    Met vriendelijke groet, Marij

Reacties zijn gesloten.